Một nhóm gồm 37 thượng nghị sĩ thuộc cả hai đảng hôm thứ Tư 1/7 đã gởi một lá thư cho Nguyễn Minh Triết yêu cầu “trả tự do tức khắc và vô điều kiện” cho một linh mục Công Giáo đối lập đã chịu hình phạt 8 năm tù từ năm 2007.

Các nhà làm luật Hoa Kỳ đã thúc giục Triết can thiệp cho cha Tađêô Nguyễn Văn Lý, người đã vị kết án trong một phiên tòa chóng vánh chỉ có nửa ngày tại Huế vì tội tuyên truyền chống nhà nước cộng sản.

Các thượng nghị sĩ dẫn đầu bởi thượng nghị sĩ Dân Chủ Barbara Boxer và thượng nghị sĩ Cộng Hòa Sam Brownback nói rằng phiên tòa xử cha Lý “quá thiếu sót” khi nhấn mạnh rằng nhà tranh đấu cho dân chủ này đã không được tiếp xúc với luật sư và bị ngăn cản không cho biện hộ tại tòa.

Lá thư có đoạn viết như sau:

“Trước những thiếu sót nghiêm trọng liên quan đến việc bắt giam, xét xử và giam giữ này, chúng tôi yêu cầu ông phải trả tự do cho cha Lý tức khắc và vô điều kiện, cho phép ngài về với gia đình và công việc của ngài mà không có bất cứ ngăn trở nào về quyền phát biểu ý kiến, hội họp và di chuyển”.

Vị linh mục 63 tuổi này đã bị cầm tù 3 lần từ những thập niên 1970 với tổng cộng 14 năm tù đầy. Phiên tòa năm 2007 đã lôi kéo sự lên án của các nhà ngoại giao, các nhóm quan sát nhân quyền Việt Nam đối với chế độ độc đảng đang cố sức lấy lại uy tín trong năm qua.

Lá thư cũng nhắc chủ tịch nước Việt Nam về nghĩa vụ phải bảo vệ quyền lợi chính đáng của những người bị bắt giữ trên các nguyên tắc như phải coi bị can là vô tội khi chưa bị kết án bởi một phiên tòa nghiêm chỉnh theo đúng luật, quyền được nhờ luật sư bào chữa và tự biện hộ.

Lá thư nhấn mạnh: “Việc bắt giữ cha Lý, phiên tòa và việc tiếp tục giam cầm như thế này đặt ra nghi vấn nghiêm trọng về việc tuân giữ của Việt Nam đối với những nguyên tắc này”.

Hai thượng nghị sĩ là những người ủng hộ việc bình thường hóa quan hệ Mỹ- Việt trong thập niên 1990, là thượng nghị sĩ Dân Chủ John Kerry và thượng nghị sĩ Cộng Hòa John McCain, một tù nhân chiến tranh Việt Nam bị giam ở Hỏa Lò Hà Nội trên 5 năm đã không ký vào lá thư này.

Lá thư được đưa ra chỉ vài tuần sau khi một luật sư nhân quyền Việt Nam là ông Lê Công Định đã bị bắt về cùng một tội danh “tuyên truyền chống nhà nước cộng sản.” Trường hợp của ông Định đã gây ra những quan ngại tại các nước Châu Âu, Hoa Kỳ, các hiệp hội luật sư thế giới, các tổ chức nhân quyền và các giới báo chí trên thế giới.