Báo chí nước ngoài tiếp tục theo dõi diễn biến vụ 'giáo dân đòi đất' ở Thái Hà, Hà Nội, với tờ Wall Street Journal cho rằng "tiến bộ tôn giáo ở Việt Nam bị khựng lại".

Tờ Wall Street Journal trong ấn bản châu Á 04/09/2008 nói rằng cuối tháng này, Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ công bố báo cáo thường niên về tự do tôn giáo.

Tờ báo Mỹ nói những sự kiện vừa qua, nhất là vụ giáo dân Công giáo đòi đất ở Thái Hà sẽ khiến phần về Việt Nam "không được đánh giá tích cực".

Theo bài báo, việc Hoa Kỳ đưa Việt Nam vào danh sách những nước phải được "quan tâm đặc biệt về tự do tôn giáo" (CPC) hồi 2004 đã có tác dụng ngay lập tức.

Chính quyền đã nới lỏng hoạt động của các tôn giáo, cho một số đạo giáo được đăng ký.

Nhờ đó, theo Wall Street Journal, Việt Nam được đưa ra khỏi danh sách CPC năm 2006, ngay trước khi Tổng thống Bush sang Hà Nội dự hội nghị APEC.

Quan hệ ấm dần với Vatican cũng là một dấu hiệu tiến bộ.

Nhưng từ đó, theo tờ báo, "các tiến bộ tôn giáo ở Việt Nam đã bị khựng lại", nổi bật là vụ mà nguồn tin này nói là có cáo buộc "giáo dân bị cảnh sát đánh" ở Thái Hà, Hà Nội.

Ngoài ra, Ủy ban Tự do Tôn giáo Hạ viện, cơ quan độc lập với Tòa Bạch Ốc tuần rồi có ra phúc trình nói còn có "các vụ đả phá Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, cấm đoán các đạo Cao Đài, Hòa Hảo, không cho trẻ theo đạo Tin Lành vào một số trường học".

Như thế, Wall Street Journal kết luận rằng các sự việc gần đây cho thấy "có lý do" để lại coi Việt Nam là nước cần quan tâm đặc biệt về tự do tôn giáo.

Kêu gọi dư luận

Cũng trong những ngày đầu tháng 9, các nguồn tin quốc tế nói giáo dân Thái Hà viết thư cho các lãnh đạo Hoa Kỳ, Anh Quốc và Úc kêu gọi can thiệp.

Theo Spero News, họ đã gửi lời thỉnh nguyện tới Tổng thống George Bush (Hoa Kỳ), Thủ tướng Gordon Brown (Anh) và Thủ tướng Kevin Rudd (Úc) với hy vọng thế giới biết đến "tình hình thực tế" và "ủng hộ" cho công lý và tự do tôn giáo ở Việt Nam.

Ngoài các cơ quan truyền thông Công giáo quốc tế, các báo trong vùng ở Thái Lan, Đài Loan cũng trích nguồn thông tấn về vụ hôm 29/08 khi có giáo dân cáo buộc công an "đánh dân".

Còn hãng tin AsiaNews 03/09/2008 thì cho hay Đức Hồng y Phạm Minh Mẫn từ Sài Gòn có thư kêu gọi chính quyền đối thoại với giáo dân Thái Hà vì công lý và ổn định.

Trong thư mục vụ hôm 01/09, Ngài nói những thiếu sót trong luật đất đai, nêu lại những đòi hỏi của dòng Chúa Cứu Thế ở Thái Hà, nơi đang có miếng đất tranh chấp và phê phán "hành vi bạo lực của công an" nhằm vào tín đồ Công giáo.

Ngoài ra, theo AsiaNews, Hồng y Mẫn, Tổng giám mục Giáo phận Sài Gòn cũng phê phán truyền thông nhà nước đã trình bày vấn đề "một chiều".

Báo Hà Nội Mới điện tử 03/09 nói "vụ gây rối của một số giáo dân xứ Thái Hà được nhiều bạn đọc nhìn nhận rằng có sự "giật dây" của một số kẻ xấu đứng sau và các giáo dân kia đã bị họ lợi dụng như những chiêu bài".

Hà Nội Mới cũng nói "giáo dân đừng để kẻ xấu lợi dụng như những chiêu bài!"

Trang điện tử VietnamNet thì trích các nguồn của giới quan chức chính phủ gọi một số người trong vụ Thái Hà là "những kẻ vi phạm pháp luật".